KLEIN, KLEINER, TINY HOUSE

Tiny houses, in het Spaans ‘mini casas’, de minihuisjes met vaak een oppervlakte van hooguit 40 m2. Hoewel de huisjes klein tot erg klein zijn, zijn ze normaal gesproken heel compleet en bedoeld om permanent in te wonen. Daarnaast staan ze vaak op wielen en zijn ze dus makkelijk te verplaatsen. Veel mensen die in zo’n huisje wonen doen dit vaak vanwege ecologische en minimalistische redenen. Minder spullen en een minder grote voetafdruk. De tiny house behoort dan ook duurzaam, goedkoop en praktisch te zijn. Misschien dat juist daarom voornamelijk jongeren kiezen om in een ‘kabouterwoning’, te gaan wonen.

Tiny houses zijn op meerdere manieren goed voor het milieu. Ze zijn duurzaam, want je hebt nu eenmaal weinig ruimte, materiaal en energie nodig om zo’n mini huisje te bouwen en er vervolgens in te gaan wonen. Daarnaast zijn ze in de regel zelfvoorzienend, omdat er, vaak door het ontbreken van de aansluitingen, gebruik gemaakt wordt van regenwater en zonnepanelen. Wat aan energie wordt opwekt, is ook wat de bewoner gebruikt. Tiny houses hoeven niet zelfvoorzienend te zijn, maar de meeste mensen kiezen daar wel voor. Zo zijn ze ‘off-grid’, dat betekent dat de huisjes niet aangesloten zijn op riolering, elektriciteitsnet, waterleiding en gasaansluiting. Volgens de meeste bewoners geeft juist dat een gevoel van ultieme vrijheid. De bewoner heeft nu eenmaal weinig spullen, want waar moet je alles laten, dus zit ook nergens aan vast. Het verhuizen van een overvolle zolder komt bij een tiny house niet snel voor. Vaak is er geen of een minimale hypotheek afgesloten en zijn er dus extreem lage woonkosten. Gezien de lage inkomens die de Spaanse jeugd heeft en het flexibel denken dat de jeugd eigen is, maakt dit het wonen in een tiny house met name voor de jeugd erg aantrekkelijk. Ook al daar men normaal gesproken alleen of met zijn tweetjes start en er dan, zeker met het klimaat in Spanje waar veel van het wonen buiten gebeurt, plaats genoeg is.

Verwarrende regelgeving
Hoewel niet altijd, worden er in de regel alleen biomaterialen gebruikt voor het bouwen van een tiny house. Zoals hout, dat natuurlijk uitstekend geschikt is voor hergebruik. Daarnaast slaat het hout ook CO2 van de bomen op, dus dat wordt vastgehouden. De kosten voor een tiny house liggen in Spanje grofweg tussen de € 14.500 en de € 75.000, afhankelijk van wat men verwacht en de extra’s die men wenst. Hoe comfortabeler, hoe duurder. Daar komen dan de kosten voor zonnepanelen, warmtepompen en andere duurzame zaken nog wel bij. In Spanje gaat de ontwikkeling wat langzamer dan in het noorden van Europa, maar ook de Spanjaarden gaan steeds meer voor de tiny houses. Het fenomeen van woonruimtes van minder dan 40 m2 is nu dan ook in Spanje geland, maar net als in andere Europese landen is de regelgeving rondom de bouw van deze kleine woningen verwarrend en in de meeste gevallen niet aanwezig waardoor het succes van de kleine huisjes in Spanje voorlopig achterwege blijft.

Door steeds meer mensen omarmd
Ondanks de verwarrende regelgeving, die werkelijk in elke gemeente weer anders kan zijn, worden de tiny houses toch door steeds meer Spanjaarden of in Spanje wonende buitenlanders omarmd en er komen bij die paar gespecialiseerde bedrijven die er op dit moment in Spanje zijn steeds meer aanvragen voor ontwerpen binnen. Mede vanwege de lagere constructie- en aanschafprijzen, lagere onderhoudskosten en minder energieverbruik lijkt het veel Spanjaarden wel wat om een tiny house te hebben. Uiteraard speelt ook mee dat voor een schijntje van de koopprijs van een oud slecht onderhouden appartement in een achterafstraatje, men een vrijstaande woning heeft, ook al is het dan een miniatuurversie.

Tweede residentie
In Spanje worden bijna alle tiny houses gebruikt als tweede residentie voor de weekenden en vakanties waarbij de huisjes vaak in een landelijke omgeving of nabij de kust gesitueerd zijn. Hoewel het in de Spaanse cultuur verweven zit om aan grote huizen of appartementen te denken, komen toch langzaam meer en meer mensen er achter dat men helemaal niet zoveel ruimte nodig heeft om goed, gezond en beter te leven. Vooral bij een vakantiewoning leeft men, vanwege het prettige klimaat, vooral buiten en is het eigenlijk alleen van belang dat men een slaapplaats, badkamer en keuken heeft. Er zijn tiny houses met of zonder wielen, modulaire huizen, verplaatsbare huizen, lichte huizen en super ecologische mini casas.

Roerend of onroerend goed
De regelgeving is net zoals in andere Europese landen verwarrend te noemen en het ontbreekt dus ook in Spanje aan duidelijke richtlijnen en eisen wat betreft tiny houses. In de meeste gevallen is het wel of niet toestaan van de bouw van een mini casa de verantwoordelijkheid van de gemeente waar men het huisje wil plaatsen. De reden van alle verwarring is de onduidelijkheid in de wet. Volgens het Spaanse burgerlijk wetboek wordt iets als ‘mueble’ ofwel ‘roerend’ omschreven als het verplaatsbaar of in ieder geval transportabel is en iets als ‘inmueble’ ofwel ‘onroerend’ als het niet te verplaatsen is en dus vast zit aan de locatie. In veel gevallen zijn mini casas te verplaatsen en zitten ze minimaal vast aan de grond, middels een kleine, geheel demontabele fundering, dus rijst de vraag bij veel gemeenten of er sprake is van een ‘mueble’ of van een ‘inmueble’, iets wat de betreffende gemeente dient te bepalen bij goedkeuring van de bouw van een tiny house. Het is dan ook begrijpelijk dat in Spanje in de meeste gevallen kiest voor mini casas die roerend zijn zodat deze gemakkelijk verplaatst kunnen worden en de regelgeving, vergunningen en de administratieve procedures in principe eenvoudiger zouden moeten zijn. Veel Spaanse tiny house bouwers hebben zelf grond maar als een klein huisje ook roerend is en verplaatst kan worden, kan ook gekozen worden voor de huur van een stuk land wat vaak vele malen goedkoper is. Zelfs rústica grond, waar vaak niet op gebouwd mag worden, wordt dan ineens erg interessant.

Project- en werkvergunning
Op de vraag of potentiële tiny house eigenaren een project- en bouwvergunning nodig hebben kan bevestigend geantwoord worden. Tenslotte maakt het voor de wet niet uit hoe groot een te bouwen woning is. Men gaat bouwen, dat is het enige waar naar gekeken zal worden. Volgens de ‘Ley de Ordenación de la Edificación’ (L.O.E) wordt elke constructie op stedelijk (urbano) of rustiek (rústico) land beschouwd als permanent en dus is een bouwvergunning, een ‘licencia de obras municipal’ nodig. In de meeste gevallen van de bouw van een tiny house dient men deze bouwvergunning aan te vragen bij de gemeente waarbij men de leges , de zogenaamde tasas, dient te betalen en alle bouw- en technische documenten dient te overhandigen om zo de gewenste vergunning te kunnen krijgen. In het geval van een kleine bouw, zoals bijvoorbeeld een extra aanbouw, wordt dat ‘licencia de obra menor’ genoemd en in het geval van een uitgebreidere mini casa heeft dat de naam ‘licencia de obra mayor’. Omdat alle regels en eisen op gemeentelijk of regionaal niveau geregeld worden, verschillen deze dus overal in Spanje. Dat maakt het redelijk onoverzichtelijk om te achterhalen wat de regels zijn voor de bouw van een tiny house maar met enig speurwerk en het gebruikmaken van specialisten op dit gebied moet alles duidelijker kunnen worden.

Maak de woning niet te klein
In sommige gemeenten is permanent wonen in ruimtes kleiner dan een bepaalde hoeveelheid vierkante meters niet eens toestaan. Mede hierdoor kiezen veel Spanjaarden ervoor om de mini casas slechts te gebruiken als tweede residentie ofwel vakantiewoning. Zoals ook in Madrid, waar de oppervlakte bij permanente woonruimte minimaal 25 m2 dient te bedragen terwijl dat bij veel andere gemeentes zelfs minimaal 36 m2 is. Als een tiny house dus een kleinere oppervlakte heeft dan 36 m2 mag deze op veel plaatsen niet dienen als permanente woning. Dus waar klein in veel gevallen fijn is, gaat dat niet altijd op bij tiny houses. Het is dus te adviseren om, als men het plan heeft zo’n leuk klein huisje te gaan bouwen, eerst even heel goed bij de gemeente te informeren aan welke eisen het geheel dient te voldoen. Om deze problemen voor te zijn, zijn er veel in tiny houses gespecialiseerde bedrijven in Spanje die alleen tiny houses fabriceren van minstens 40 m2, al kunnen ze, indien gewenst, ook eenvoudig modellen leveren met een oppervlakte tussen de 18 m2 en 45 m2. Maar die kleinere modellen mogen in de meeste gevallen dus alleen dienst doen als tweede residentie.

Het wachten is nu op een Spaanse ‘tinystraat’ en misschien zelfs wel een Spaans ‘tinydorp’. Dit vindt u als ongeloofwaardig klinken of wellicht iets uit een verre toekomst? Weet dan dat er in Nederland al een tijdje een bedrijf bestaat dat al ‘miniwoonwijkjes’ aanbiedt die als bouwpakket worden afgeleverd en op verzoek van woningbouwverenigingen op verschillende locaties door het hele land al straten vol mag gaat zetten met de kleine minihuisjes.

Tekst: Enrique Beekvelt
Foto: Adobe

Aanbevolen voor jou...

Leave a Comment