mayonaise

MAYONAISE KOMT NIET UIT FRANKRIJK, MAAR UIT SPANJE

MAYONAISE KOMT NIET UIT FRANKRIJK, MAAR UIT SPANJE

Het maakt niet uit hoe je het noemt maar mayonaise is wellicht één van werelds meest gebruikte sausjes. En nee, mayonaise komt niet, zoals de klank van het woord doet vermoeden, uit Frankrijk. Mayonaise komt uit SpanjeII, waar al heel lang een discussie speelt hoe je het schrijft en dus uitspreekt: ‘mayonesa’ of toch ‘mahonesa’.

Salsa mahonesa
Mayonaise, in Spanje zijn er twee manieren van schrijven en uitspreken, ‘mayonesa’ en ‘mahonesa’. Net als Nederlanders met ‘Frikandel’ en ‘Frikadel’, gebruiken Spanjaarden beide vormen. Maar de vraag is of er echt verschil is. Zoek je naar ‘mayonesa’ in het woordenboek, dan verwijst deze vorm van schrijven door naar ‘salsa mahonesa’. Tevens staat er bij dat ‘mayonesa’ afstamt van het Franse woord ‘mayonnaise’.

Mahón
Als je zoekt naar ‘mahonesa’, dan wordt er een ‘salsa que se elabora batiendo aceite crudo y huevo’ omschreven. Ook staat er te lezen dat de stad Mahón op het eiland Menorca de oorsprong is van deze populaire saus. Met andere woorden, volgens het Spaanse woordenboek kunnen allebei de woorden gebruikt worden. Maar door de verwijzing naar de stad ‘Mahón’ lijkt het toch alsof de spelling ‘Mahonesa’ als meest juiste mag worden gezien. En dat ‘mayonesa’ gezien moet worden als een verspaansing van het Franse ‘mayonnaise’.

ALIOLI IS EEN KNOFLOOKSAUS WAARVAN HET RECEPT WEL WAT HEEFT VAN DIE VAN MAYONAISE

Wat is mayonaise eigenlijk?
Mayonaise is een koude, witte saus op basis van olie en eigeel. Mayonaise wordt eventueel op smaak gebracht met azijn of citroensap, mosterd of andere smaakmakers. Het is een stabiele emulsie van plantaardige olie in water, waarbij de eidooier als emulgator optreedt. Als voorloper van de mayonaise wordt het bekende ‘alioli’ genoemd. Dit is een eenvoudige knoflooksaus waarvan het recept wel wat weg heeft van die van mayonaise. Alioli wordt veel gebruikt langs de Middellandse Zee en stamt uit de Romeinse tijd. Als je het echter aan een Catalaan vraagt zweert hij op alles wat hem lief is dat het een Catalaanse saus is. 

De oorsprong van Mahonesa
De meest gehoorde theorie van de oorsprong van ‘Mahonesa’ wijst de havenstad Maó (Mahón) op het eiland Menorca aan. Tijdens de Zevenjarige Oorlog werd Maó in 1756 door Armand de Vignerot du Plessis veroverd op de Britse vloot. Hoe het recept uiteindelijk in Franse handen is gekomen, is onderwerp van discussie. De Franse versie stelt dat de Franse chef-kok van Du Plessis op het eiland geen room kon vinden voor een overwinningssaus. Hierop improviseerde hij met een mengsel van ei en olie. De aldus verkregen saus was een succes en werd ter ere van de overwinning mahónese genoemd, later verfranst naar mayonnaise.

DE ANEKDOTE VAN DE CHEF-KOK IS LATER VERZONNEN ZODAT FRANKRIJK DE MAYONASIE KON OPEISEN

Bayonnaise
De Spaanse versie beweert echter dat het recept al tijden in handen was van de Spanjaarden op Menorca en door de Fransen werd gestolen. Er is zelfs geopperd dat de zoektocht naar dit geheime recept de aanleiding was voor de Franse aanval op Maó. De anekdote van de chef-kok is later verzonnen zodat Frankrijk de uitvinding van mayonaise kon opeisen.
Andere theorieën stellen dat het woord een verbastering is van bayonnaise, een sausspecialiteit uit de Franse stad Bayonne. Nog een leuke theorie is dat het afkomstig is van het middeleeuwse Franse woord ‘moyeu’, dat eidooier betekent.

Ach, wie weet, blijkt het straks toch gewoon een Belgische uitvinding te zijn, gestolen door een Nederlander.